การ แข่งขัน ทั่ว โลก เพื่อ แข่งขัน แหล่ง ที่ดิน แหล่ง ที่หายาก ใน ขณะ ที่ จีน มี ข้อ ก้าวหน้า สําคัญ

ความร่วมมือด้านทรัพยากรระหว่างสหรัฐฯ-ปากีสถาน
ตั้งแต่เดือนกันยายนถึงตุลาคม 2025 ปากีสถานได้ลงนามในบันทึกความเข้าใจมูลค่า 5 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ เกี่ยวกับการร่วมมือด้านแร่ธาตุสำคัญกับบริษัท U.S. Strategic Metals Company (USSM) และส่งมอบผลิตภัณฑ์แร่ธาตุที่มีส่วนประกอบของแร่หายากชุดแรกไปยังสหรัฐอเมริกาในต้นเดือนตุลาคม ผลิตภัณฑ์เหล่านี้รวมถึงพลวง, ทองแดงเข้มข้น และสารเข้มข้นของแร่หายากเบา เช่น นีโอไดเมียมและพราสิโอไดเมียม ความร่วมมือนี้ครอบคลุมกรอบการทำงานของห่วงโซ่อุตสาหกรรมทั้งหมด ตั้งแต่การสำรวจทางธรณีวิทยาและการสกัดแร่ ไปจนถึงการผลิตสารเข้มข้น โดยมีเป้าหมายสูงสุดในการจัดตั้งโรงงานถลุงที่สมบูรณ์แบบในปากีสถาน การตัดสินใจของปากีสถานส่วนใหญ่ได้รับแรงผลักดันจากแรงกดดันทางเศรษฐกิจ เนื่องจากหนี้สินต่างประเทศของประเทศเกินกว่า 100 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ และทุนสำรองเงินตราต่างประเทศลดลงเหลือเพียง 14.4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐฯ การพัฒนาแร่ธาตุจึงกลายเป็นวิธีการสำคัญในการบรรเทาวิกฤตทางการเงิน สหรัฐอเมริกามีเป้าหมายที่จะลดการพึ่งพาแร่หายากของจีนผ่านความร่วมมือนี้ ปัจจุบัน 80% ของพลวงและ 70% ของนีโอไดเมียม รวมถึงแร่ธาตุสำคัญอื่นๆ นำเข้าจากจีน แร่หายากเป็นวัสดุสำคัญสำหรับผลิตภัณฑ์ทางทหาร เช่น เครื่องบินรบ F-35 และระบบนำวิถีขีปนาวุธ

กฎระเบียบใหม่เกี่ยวกับแร่หายากของจีน
เมื่อวันที่ 9 ตุลาคม กระทรวงพาณิชย์ของจีนได้ออกประกาศสามฉบับเกี่ยวกับการควบคุมการส่งออกแร่หายาก โดยมีบทบัญญัติหลัก ได้แก่: การดำเนินการควบคุมการส่งออกตลอดห่วงโซ่อุตสาหกรรมแร่หายาก (ประกาศฉบับที่ 62) ครอบคลุมเทคโนโลยีสำหรับการสกัด การแยกการถลุง การถลุงโลหะ การผลิตวัสดุแม่เหล็ก และการรีไซเคิล การกำหนดการจัดการการออกใบอนุญาตสำหรับแร่หายากชนิดหนักและปานกลางห้าชนิด ได้แก่ โฮลเมียม, เออร์เบียม, ทูเลียม, ยูโรเพียม และอิตเทอร์เบียม (ประกาศฉบับที่ 57) และเป็นครั้งแรกที่ขยายขอบเขตการควบคุมไปยังกิจกรรมในต่างประเทศ (ประกาศฉบับที่ 61) กำหนดให้แร่หายากที่ใช้เทคโนโลยีของจีนหรือมีส่วนประกอบของจีน (โดยมีส่วนแบ่งมูลค่า ≥0.1%) ต้องยื่นขอใบอนุญาตจากจีนเมื่อส่งออกไปต่างประเทศ โฆษกกระทรวงการต่างประเทศจีน หลิน เจียน เน้นย้ำว่ามาตรการเหล่านี้เป็น "การกระทำที่ถูกต้องตามกฎหมายเพื่อปกป้องความมั่นคงและผลประโยชน์ของชาติ และปฏิบัติตามพันธกรณีระหว่างประเทศ เช่น การไม่แพร่ขยายอาวุธ" โดยระบุอย่างชัดเจนว่า "ไม่มีส่วนเกี่ยวข้องใดๆ" กับเหตุการณ์ในปากีสถาน

พัฒนาการระหว่างประเทศ
ญี่ปุ่นและสหภาพยุโรปได้เปิดตัว "การเจรจา 2+2 ด้านเศรษฐกิจ" ในเดือนกรกฎาคม 2025 โดยมีเป้าหมายที่จะร่วมมือกันในการสร้างห่วงโซ่อุปทานทางเลือกสำหรับแร่หายากและวัสดุสำคัญอื่นๆ เพื่อลดการพึ่งพาจีน อินเดียได้ให้คำมั่นว่าจะไม่ส่งออกวัสดุแร่หายากของจีนที่นำเข้าซ้ำไปยังสหรัฐอเมริกา โดยมีหลายบริษัทส่งมอบใบรับรองผู้ใช้ปลายทางเพื่อให้แน่ใจว่าแร่หายากถูกนำไปใช้เพื่อการผลิตในประเทศเท่านั้น อินเดียยังวางแผนที่จะจัดตั้งทุนสำรองเชิงยุทธศาสตร์สำหรับแร่ธาตุสำคัญ และกำหนดให้เหมืองแร่หายากเป็น "โครงการเชิงยุทธศาสตร์" เพื่อเร่งการพัฒนา ประเทศ G7 กำลังหารือเกี่ยวกับมาตรการต่างๆ เช่น การใช้ราคาขั้นต่ำและการเรียกเก็บภาษีศุลกากรสำหรับแร่หายากเพื่อสนับสนุนอุตสาหกรรมในประเทศ แต่ยังคงมีความเห็นไม่ตรงกันภายในกลุ่มเกี่ยวกับแผนเฉพาะ

ภาพรวมห่วงโซ่อุปทานแร่หายาก
จากการวิเคราะห์ของ UBS เมื่อเดือนกันยายน 2025 จีนควบคุม 60%–70% ของผลผลิตการขุดแร่หายากทั่วโลก และประมาณ 90% ของกำลังการกลั่น โดยมีข้อได้เปรียบทางเทคโนโลยีที่นำหน้าคู่แข่งในต่างประเทศอย่างน้อยสองทศวรรษ ความโดดเด่นนี้ทำให้ประเทศอื่นๆ ประสบความสำเร็จในทันทีในการพยายามทดแทน: ต้นทุนการกลั่นของบริษัทแร่หายากของสหรัฐฯ MP Materials สูงกว่าของจีน 40% และต้องพึ่งพาเงินอุดหนุนจากรัฐบาล แม้ว่าปากีสถานจะมีทรัพยากร แต่ก็ขาดเทคโนโลยีการกลั่น และตัวอย่างแร่หายากของประเทศต่ำกว่ามาตรฐานอุตสาหกรรมมาก รายงานของ CITIC Securities ระบุว่ากฎระเบียบใหม่ของจีนอาจกระตุ้นให้ประเทศในต่างประเทศเพิ่มทุนสำรอง ซึ่งอาจเป็นประโยชน์ต่อการเพิ่มขึ้นของราคาแร่หายากในระยะยาว

ห่วงโซ่อุปทานแร่หายากทั่วโลกกำลังเร่งไปสู่การพัฒนาแบบ "สองเส้นทาง": เส้นทางหนึ่งมีศูนย์กลางอยู่ที่เทคโนโลยีและการรวมทรัพยากรของจีน ซึ่งรวมข้อได้เปรียบตลอดห่วงโซ่อุตสาหกรรมทั้งหมดผ่านการควบคุม อีกเส้นทางหนึ่งคือห่วงโซ่อุปทานแบบ "ลดความเป็นจีน" ที่ได้รับการส่งเสริมโดยสหรัฐอเมริกา โดยแสวงหาความหลากหลายผ่านการลงทุนในโครงการในประเทศต่างๆ เช่น ปากีสถานและออสเตรเลีย อย่างไรก็ตาม อุปสรรคทางเทคโนโลยียังคงเป็นความท้าทายที่สำคัญ การปรับโครงสร้างห่วงโซ่อุปทานแร่หายากเกี่ยวข้องกับหลายปัจจัย รวมถึงการพัฒนาทรัพยากรและการสะสมเทคโนโลยี และประเทศต่างๆ กำลังพยายามสร้างสมดุลระหว่างการสร้างความมั่นคงและการส่งเสริมความร่วมมือระดับโลก