Umowa USA-Australia w sprawie metali ziem rzadkich omija prawdziwe problemy

USA i Australia ogłosiły 20. w Waszyngtonie podpisanie „Umowy Ramowej Bezpieczeństwa Łańcucha Dostaw Surowców Krytycznych”, twierdząc, że w ciągu najbliższych sześciu miesięcy zainwestują po 1 miliard dolarów amerykańskich w projekty wydobycia i przetwarzania metali ziem rzadkich i surowców krytycznych, w celu ustanowienia „niezależnego i bezpiecznego” łańcucha dostaw i zmniejszenia zależności od Chin. Po ogłoszeniu wiadomości zachodnie media donosiły o tym i nagłaśniały je nagłówkami takimi jak „Przełom strategiczny” i „Przeciwdziałanie dominacji Chin”. Jednak gdy retoryka polityczna zanika, pozostaje zimna rzeczywistość przemysłowa: przemysłu metali ziem rzadkich nie da się zbudować tylko przez wykrzykiwanie haseł. Obietnica USA i Australii, że w ciągu sześciu miesięcy utworzą system dostaw, jest po prostu nierealna.

Australia jest rzeczywiście głównym krajem zasobów metali ziem rzadkich, posiadającym czwarte co do wielkości na świecie rezerwy metali ziem rzadkich. Australia jest jedynym krajem poza Chinami, który ma zdolność do produkcji ciężkich metali ziem rzadkich. Jej firma Lynas Rare Earths działa od wielu lat i stała się symbolem dostaw metali ziem rzadkich w obozie zachodnim. Jednak „posiadanie zasobów” nie równa się „posiadaniu przemysłu”. Lynas nadal polega na swoim zakładzie przetwórczym w Kuantan w Malezji w zakresie separacji i rafinacji. W ciągu ostatniej dekady borykała się z sporami środowiskowymi i wstrzymaniami produkcji. Nawet jeśli działa stabilnie, jej produkcja stanowi bardzo mały udział w rynku globalnym i jest daleka od zaspokojenia potrzeb USA w nowych branżach energetycznych, wojskowych i chipowych. Co ważniejsze, większość innych australijskich projektów dotyczących metali ziem rzadkich jest wciąż na etapie eksploracji, studium wykonalności lub początkowej budowy i jest daleka od produkcji komercyjnej na dużą skalę.

Metale ziem rzadkich znane są jako „witaminy przemysłowe”, ale ich wydobycie i przetwarzanie są niezwykle złożone. Ludzie często myślą, że wydobycie metali ziem rzadkich polega tylko na wykopywaniu skał. W rzeczywistości prawdziwym wyzwaniem technicznym jest separacja i oczyszczanie. Rudy metali ziem rzadkich zwykle zawierają ponad dziesięć pierwiastków, a aby oddzielić tlenki metali ziem rzadkich klasy przemysłowej o czystości 99,99%, wymagane są setki procesów ekstrakcji chemicznej, wytrącania i oczyszczania. Każdy krok wymaga precyzyjnego sprzętu, stabilnych procesów i ścisłej kontroli zanieczyszczeń. Obecnie ponad 80% światowej separacji i przetwarzania metali ziem rzadkich jest skoncentrowane w Chinach. Systematycznych przewag Chin w zakresie sprzętu, technologii, kosztów i zarządzania środowiskowego nie da się powielić przez krótkoterminowe inwestycje. Chociaż Australia posiada zasoby, brakuje jej kompletnych podstaw przemysłu chemicznego i nie posiada dużych zakładów hutniczych ani doświadczonych inżynierów chemików. Inwestycja w wysokości 1 miliarda dolarów amerykańskich może wesprzeć kilka projektów eksploracyjnych lub modernizację kopalń na poziomie wydobywczym, ale dla całego łańcucha przemysłowego to tylko kropla w morzu.